8 kwietnia 2009
Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich
Najstarsza konferencja
Do cyklu rocznic związanych z polską transformacją, jakie obchodzimy w tym roku, dopisać trzeba jeszcze jedną – 20. rocznicę powstania Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich. Została ona utworzona w lutym 1989 i jest pierwszą i najstarszą konferencją rektorską działającą w III RP. Po niej zaczęły powstawać kolejne konferencje poszczególnych typów uczelni, a skupiająca wszystkie uczelnie publiczne (a obecnie także 10 niepublicznych) Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polski powstała 8 lat później – w 1997. Warto przypomnieć, że konferencje rektorów istniejące w latach 1980-81 roku zostały rozwiązane dekretem o stanie wojennym. Spotkanie KRUP, które odbyło się w dniach 26-28 marca w Katowicach w Uniwersytecie Śląskim, w nowoczesnym budynku Wydziału Teologicznego, miało miejsce z okazji tej właśnie 20. rocznicy.
Na konferencję zaproszeni zostali kolejni szefowie KRUP. Prof. Aleksander Koj, ówczesny rektor UJ, był inicjatorem spotkania w dniach 16-17 lutego 1989, jeszcze w okresie trwania rozmów Okrągłego Stołu, w Domu Pracy Twórczej UJ w Modlnicy, rektorów 11 istniejących wtedy polskich uniwersytetów. Rozegrały się wówczas dość dramatyczne wydarzenia, kiedy to studenci, domagając się rejestracji NZS i uwolnienia zatrzymanych wcześniej kolegów, nie chcieli wypuścić z jednego z budynków przebywającego z wizytą w Krakowie, właśnie na spotkaniu rektorów uniwersytetów, ówczesnego ministra edukacji prof. Jacka Fisiaka. Wszystkich otoczyło ZOMO. Funkcję negocjatora pełnił rektor Koj, a sytuację rozładował przywożąc zatrzymanych studentów taksówką.
Kolejnymi przewodniczącymi KRUP byli rektorzy: Leszek Wojtczak, UŁ (1989-90), Michał Seweryński, UŁ (1990-96), Włodzimierz Siwiński, UW (1996-99), Stefan Jurga, UAM (1999-2002), Marian Harasimiuk, UMCS (2002-05), Stanisław Lorenc, UAM (2005-08), a obecnie Konferencją kieruje Wiesław Banyś, UŚ (2008-12). We wspomnieniach wymieniano znaczące osiągnięcia Konferencji: udział w negocjacjach konstytucyjnych, powołanie Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, udział w kampanii referendalnej przed wstąpieniem do Unii Europejskiej, działalność Akademii Artes Liberales, maturę z matematyki, program MOST, wdrażanie systemu bolońskiego i wiele innych. Podkreślano, że studenci uniwersytetów to grupa licząca blisko 700 tys. osób, czyli 1/3 wszystkich polskich studentów.
Wśród spraw bieżących rektorzy dyskutowali nad kwestią konieczności powstania strategii szkolnictwa wyższego. Zostanie ona stworzona, jak planowano wcześniej, w Fundacji Rektorów Polskich, a wobec braku możliwości udziału w ogólnopolskim przetargu ogłoszonym przez MNiSW będzie sfinansowana wspólnie przez KRASP i KRZaSP. Debatowano także nad przedstawionymi założeniami zmian w szkolnictwie wyższym. W podjętych uchwałach rektorzy zwrócili uwagę na szereg kwestii, które wymagają dalszej dyskusji: badania własne, dotacja statutowa, powołanie konwentu uczelni, nakłady na szkolnictwo wyższe.
Wśród innych omawianych problemów prof. Stanisław Kucharski, prorektor UŚ, zaprezentował wdrażanie zintegrowanego systemu informatycznego SAP, rektor Karol Musioł, szef Komisji Zagranicznej KRASP, przedstawił działania European Research Area Board, który próbuje przewidzieć, co się wydarzy w tym obszarze za 30 lat, prof. Marek Wąsowicz, przewodniczący UKA, zaprezentował wizję dalszego działania akredytacyjnych komisji środowiskowych, a prof. Jerzy Błażejowski, szef RGSW, mówił m.in. o kończącej się w tym roku kadencji Rady i mających się odbyć na jesieni wyborach.