Portal środowiska akademickiego i naukowego

2 lutego 2010

IFJ, UJ, AGH, PAU

Fizycy i Trzej Królowie

Od 15 lat Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Instytut Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademia Górniczo-Hutnicza i Polska Akademia Umiejętności organizują konferencje Epiphany, które odbywają się w okolicach święta Trzech Króli. Tegoroczne spotkanie dotyczyło fizyki w podziemnych laboratoriach i jej powiązań z Wielkim Zderzaczem Hadronów (On Physics in Underground Laboratories and Its Connections with LHC). Ogromne zainteresowanie wzbudza ostatnio ciemna materia i ciemna energia, które wypełniają 95 proc. wszechświata. Nie są zbudowane ze znanych nam elementów materii i właściwie niewiele możemy obecnie o nich powiedzieć. Na całym świecie, w szczególności w podziemnych laboratoriach, intensywnie poszukuje się cząstek ciemnej materii. Fizyka neutrin, zarówno od strony teoretycznej (modelowania), jak i eksperymentów już działających i planowanych (OPERA, BOREXINO, T2K, i NA61, GERDA, LAGUNA i inne), przewijała się przez kilka sesji. Badania są nakierowane na określenie m.in. masy neutrin, o której wiadomo jedynie, że jest niezwykle mała, rzędu 10-38 – 10-37 kg. Coraz głośniej mówi się o teoriach odbiegających od „panującego” ok. 30 lat modelu standardowego. Najbardziej prawdopodobna wydaje się tzw. teoria supersymetrii SUSY. Podstawowym cząstkom modelu standardowego – kwarkom i leptonom – przypisuje się w niej cząstki supersymetryczne s-kwarki, s-leptony. Na konferencji Epiphany omawiano pierwsze dane związane z poszukiwaniami cząstek SUSY przez eksperymenty prowadzone na LHC. Podczas specjalnej sesji prezentowano pierwsze wyniki czterech największych eksperymentów, prowadzonych na LHC: ATLAS, ALICE, LHCb i CMS. Prowadzą one do znalezienia „boskiej cząstki” – bozonu Higgsa, do odtworzenia najwcześniejszych chwil po Wielkim Wybuchu czy też do wytłumaczenia, co się stało z antymaterią. O rozpoczęciu pracy akceleratora mówił prof. Rolf Heuer, dyrektor CERN. Szerokiej publicznoœci przedstawi³ on wyk³ad The Large Hadron Collider Shedding Light on the Dark Universe. Wciąż słyszymy utyskiwania na brak zainteresowania młodzieży fizyką. Tymczasem wykład prof. Heuera wywołał ożywioną dyskusję w udziałem uczniów i studentów. Bariera językowa nie istniała. To był niezwykle krzepiący widok. Małgorzata Nowina-Konopka