Portal środowiska akademickiego i naukowego

15 lipca 2010

Polska Akademia Umiejętności

Dobrze spełnione powinności

Wręczeniem Nagrody V Wydziału Lekarskiego PAU im. Tadeusza Browicza (1847-1928) rozpoczęło się 19 czerwca br. Uroczyste Posiedzenie Publiczne Polskiej Akademii Umiejętności. Laureatami zostali profesorowie Alicja Józkowicz i Józef Dulak za oryginalne i nowatorskie badania nad rolą oksygenazy hemowej HO-1 w mechanizmach powstawania naczyń krwionośnych, oraz prof. Tomasz Guzik za oryginalne i nowatorskie badania nad mechanizmami stresu oksydacyjnego w naczyniach krwionośnych w chorobie niedokrwiennej serca.

Prof. Jerzy Wyrozumski, sekretarz generalny PAU, w sprawozdaniu z czynności akademii za okres 2009/2010 powiedział: – Zamykamy 21. rok działalności po reaktywacji PAU i 138. od czasu jej powstania. Jeśli odliczymy 38 lat przymusowej bezczynności naszej korporacji, to okaże się, że w tym roku przypada stulecie rzeczywistego jej działania. Mamy poczucie spełnienia naszych podstawowych, statutowych zadań.

PAU skupia obecnie 478 członków, w tej liczbie 151 czynnych, 148 korespondentów i 179 zagranicznych, a nadto dwóch członków honorowych: prof. Władysława Bartoszewskiego i ks. kardynała Franciszka Macharskiego. Działalność akademii prowadzona jest w 6 wydziałach i 27 komisjach naukowych. Odbywają się także spotkania otwarte dla publiczności: Seminarium PAU, Kawiarnia Naukowa, PAUeczka – czyli spotkania studentów i doktorantów na wybrane tematy. Wydawane są prace naukowe, wspierane przedsięwzięcia badawcze. Docenieniem roli PAU jest wybór jej członka, prof. Janusza K. Kozłowskiego na prezydenta Międzynarodowej Unii Akademii, która zrzesza 74 akademie nauk z całego świata.

Prof. Krzysztof Baczkowski w referacie Grunwald w tradycji i historiografii narodowej polskiej podał uściślenia, jakie najnowsza nauka wniosła do dawnej wiedzy o bitwie pod Grunwaldem: ustalono kwestię naczelnego dowództwa wojsk polsko-litewsko-ruskich na rzecz Władysława Jagiełły; uściślono skład socjalny uczestników bitwy, podkreślając ich w większości plebejski skład, wykluczając jednak udział zwartych formacji polskiej piechoty chłopskiej w starciu; wskazano na wieloetniczny charakter armii krzyżackiej (ok. 30 proc. stanowić mieli polscy poddani Zakonu z Pomorza Gdańskiego i rodowici Prusowie, nie licząc gości zagranicznych) oraz polsko-litewskiej (ok. 40 proc. Litwinów i Rusinów, a także ok. 2 tys. Tatarów); uściślono ustawienie wojsk polsko-litewskich i krzyżackich w trójkącie Grunwald – Stębark – Łodwigowo; poszerzono stan wiedzy o uzbrojeniu i wyposażeniu walczących wojsk – odrzucając wyobrażenia o tysiącach zakutych w stal rycerzy. Skutki bitwy i następującego po niej pokoju toruńskiego, oceniono – wbrew przyjętym w przeszłości przekonaniom o zmarnowanym zwycięstwie – pozytywnie, jako zasadniczy przełom w dziejach Europy Środkowowschodniej.

W czasie uroczystego posiedzenia dokonano wyboru nowych członków PAU. Zostali nimi: Wydział I Filologiczny – członek czynny: prof. Jerzy Danielewicz, członkowie korespondenci: prof. Jan. K. Ostrowski, prof. Marta Wyka, członkowie zagraniczni: prof. Michał Masłowski, prof. François Rosset; Wydział II Historyczno-Filozoficzny: członkowie korespondenci: prof. Andrzej Kastory, prof. Janusz Kruk, prof. Wojciech Rojek, prof. Aleksander Posern-Zieliński, prof. Marek Ziółkowski; Wydział III Matematyczno-Fizyczno-Chemiczny – członek czynny: prof. Zbigniew Moser, członkowie korespondenci: prof. Ewa Brocławik, prof. Jerzy Jurkiewicz, członek zagraniczny: Michel Che; Wydział V Lekarski – członek czynny: prof. Janusz Limon, członkowie korespondenci: prof. Jerzy Łazarewicz, prof. Marian Zembala; Wydział VI Twórczości Artystycznej – członek czynny: Wiesław Ochman.

Członkowie zagraniczni wymagają zatwierdzenia przez Prezydenta RP.