Portal środowiska akademickiego i naukowego

4 października 2011

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny

Ekonomiczna wartość wolontariatu

Dalsze wysiłki na rzecz ułatwiania działalności osób, które bezinteresownie pomagają innym – taką uroczystą deklaracją zakończyła się konferencja Europa aktywnego obywatelstwa: wolontariat. Udział w niej wzięły setki organizacji społeczeństwa obywatelskiego i wolontariuszy z krajów UE i Partnerstwa Wschodniego, które przyjechały na zaproszenie organizatorów: Grupy Innych Podmiotów w Europejskim Komitecie Ekonomiczno-Społecznym, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Kancelarii Prezydenta RP oraz Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

W swoim przemówieniu inauguracyjnym prezydent Polski Bronisław Komorowski, jako gospodarz i gość honorowy konferencji, przypomniał uczestnikom, że w tej samej sali odbywały się obrady Okrągłego Stołu w 1989 r., które utorowały drogę do demokracji w Polsce. – Gdyby nie odwaga i aktywność obywateli, zmiana w 1989 nie byłaby możliwa – powiedział, podkreślając bezpośrednią zależność między demokracją a aktywnym obywatelstwem. – Wolontariat jest świetnym sposobem realizacji wartości, jakie niesie aktywne obywatelstwo.

Odpowiadając na obawy związane z negatywnymi skutkami, jakie obecny kryzys gospodarczy może wywrzeć na przyszłość wolontariatu, przewodniczący EKES Staffan Nilsson stwierdził, że „kryzys, nieważne jak poważny i mroczny, nie może być pretekstem do odsuwania wszystkiego innego na bok – w tym działań tak nierozerwalnie związanych z tkanką społeczną jak wolontariat”. Dodał, że jeden na czterech Europejczyków angażuje się w wolontariat. Poglądy te poparł przewodniczący Grupy Innych Podmiotów EKES Luka Jahier, który stwierdził, że wolontariat stanowi nawet 5% PKB niektórych krajów UE. Jednakże ekonomiczna wartość wolontariatu pozostaje w dużym stopniu nieznana i nadszedł czas, by to zmienić. Wezwał również do „większej dostępności i trwałości źródeł finansowania wolontariuszy i organizacji wolontariackich oraz do usunięcia przeszkód prawnych powstrzymujących jego rozwój”. Rok 2011 jest obchodzony jako Europejski Rok Wolontariatu.

László Andor, komisarz UE ds. zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego, podkreślił rolę, jaką wolontariat może odegrać w tworzeniu rynku pracy faktycznie cechującego się włączeniem społecznym. – Wolontariat poprawia szanse na zatrudnienie, pomagając nabywać nowe umiejętności – stwierdził, dodając, że Komisja Europejska będzie walczyć o oficjalne uznawanie umiejętności nabywanych przez wolontariuszy.

W tym samym duchu minister pracy i polityki społecznej Jolanta Fedak stwierdziła, że wolontariat stanowi doskonały sposób na łagodzenie społecznych skutków kryzysu, zwalczając ubóstwo, wzmacniając integrację społeczną i napędzając wzrost. Podkreśliła działania podejmowane przez polską prezydencję UE na rzecz propagowania wolontariatu na wszystkich poziomach: 3 października z inicjatywy polskiej prezydencji Rada UE przyjmie konkluzje w sprawie roli wolontariatu w polityce społecznej. Mają się one przyczynić do zwiększenia wysiłków na rzecz likwidacji istniejących przeszkód w służbie wolontariackiej w Europie i poza nią.

Konferencję zakończyło wystąpienie Luki Jahiera, który podkreślił główne punkty swojej deklaracji w sprawie wolontariatu, w tym przyjęcie Europejskiej Karty Wolontariatu, określającej podstawowe zasady odnoszące się do praw i obowiązków wolontariuszy i ich organizacji. W deklaracji wzywa się również państwa członkowskie do przyjmowania przyjaznego wolontariatowi ustawodawstwa i tworzenia wydajnej i dobrze zorganizowanej infrastruktury na potrzeby wolontariatu.

W 2006 r. EKES, który niestrudzenie wspiera wolontariat, zaproponował ogłoszenie Europejskiego Roku Wolontariatu. Był on pierwszym organem unijnym, który wysunął taki pomysł.

Bartosz Zadura